قالب‌-ترفند-خبر-آموزش √

طريقه درست نوشتن مطلب در وبلاگ

آن‌هايی که آيين نگارش را می‌دانند و رعايت می‌‌کنند که هيچ. آن‌ها که می‌دانند و رعايت نمی‌کنند، می‌توانند هم‌چنان رعايت نکنند؛ زور که نيست. اما آن‌ها که نمی‌دانند و يا می‌دانسته‌اند و يادشان رفته، فکر می‌کنم اين [غلط‌نامه]‌های گاه‌گداری، به دردشان بخورد.

«می» و «نمی» فعل‌های مضارع چه وقتی که محاوره‌ای می‌نويسيم و چه غيرمحاوره‌ای، بايد جدا از ريشه‌ی فعل نوشته شوند. مثلا «میشه» و «ميشود» غلط است. بايد نوشت «می‌شه» و «می‌شود»؛ و همين‌طور ديگر فعل‌ها. «ها»ی جمع هم از همين قاعده پيروی می‌کند و به هيچ‌وجه نبايد آن را به کلمه‌ای که جمع بسته شده، چسباند. برای مثال «دستها» غلط است و بايد نوشت «دست‌ها».‌

نکته‌ی مهم
«می» و «نمی» فعل‌ها و «ها»ی جمع جدا نوشته می‌شوند اما نبايد به هنگام تايپ کردن از space [کليد فاصله] استفاده کرد. space برای ايجاد فاصله ميان کلمات مستقل به‌کار گرفته می‌شود. در اين موارد و برخی موارد ديگر بايد از [نيم‌فاصله] استفاده کرد. به خصوص برای محيطی مثل وبلاگ که نهايتا نمايش چيدمان نهايی جمله‌ها و کلمه‌ها نسبی‌ست و لزوما به همان ترتيبی نيست که وبلاگ‌نويس در مونيتور خود می‌بيند. استفاده از [نيم‌فاصله] باعث می‌شود که پيشوند افعال و يا «ها»ی جمع در عين اين که جدا ديده می‌شود، در هيچ شرايطی هم از کلمه‌‌ی اصلی خود جدا نشود و مثلا «می» تهِ خط نمی‌ماند و ريشه‌ی فعل بيفتد اولِ خط بعدی. اگر دقت کنيد، می‌بينيد که در همين يادداشت، به همين ترتيب عمل شده.

نکته‌ی مهم‌تر
کليد [نيم‌فاصله] با نرم‌افزار پشتيبان TrayLayout استفاده می‌شود، کليد [نيم‌فاصله] همان shift+space است که در ويندوزهای فارسی شده به کار می‌رود. آن‌هايی هم که ويندوز انگليسی 98 و office2000 فارسی دارند، برای ايجاد نيم‌فاصله بايد از کليد shift+N استفاده کنند. برای ويندوزهای ديگر هم روش‌های ديگری وجود دارد که پيداکردنش با خودتان. فکر نکنيد کار خيلی سختی‌ست، بعد از تايپ يکی دو تا مطلب، خيلی زود به آن عادت می‌کنيد.

استفاده از علايم نقطه‌گذاری در متن نه بی‌حکمت است و نه آن‌قدرها هم بی‌حساب و کتاب که برخی وبلاگ‌نويسان يا کلا با آن‌ها قهرند و يا نابجا و اغراق‌آميز از آن‌ها استفاده می‌کنند. جزو هر کدام از اين سه دسته که باشيم [دسته‌ی سوم آن‌هايی هستند که درست و بجا به‌کار می‌برند] نکته‌ مهم‌تر این است که موقع تايپ کردن، اين علامت‌ها را به شکل درست کنار حروف و کلمات بنشانيم.

فاصله انداختن بين علامت‌هايی چون [. ، ؛ : ؟ !] با کلمه‌ی قبلی خود غلط است و فاصله نينداختن بين آن‌ها و کلمه‌ی بعدی‌شان هم به هم‌چنین. درست اين است:

[کلمه] [علامت نقطه‌گذاری] [فاصله يا همان space] [کلمه‌ بعد]

رعایت اين شيوه، هم شکل ظاهری متن را زيباتر می‌کند و هم باعث می‌شود نقطه‌گذاری‌های متن شما در هر حالتی از دیده شدن در مونيتور و يا چاپ شدن روی کاغذ به هنگام پرينت، به هيچ وجه از انتهای سطر پايین نيفتند.

اول اين که زحمت «چرايی‌ها» را می‌گذارم به دوش دوستان ديگر. دوم هم اين که اين‌ها که می‌نويسم، فتوا يا واجب عينی نيست که اگر کسي رعايت نکند به دوزخ گرفتار شود؛ نه، فقط رعايت نکردن‌شان فحش و لعنت می‌آورد که فکر می‌کنم از بهشت و دوزخ دست‌به‌نقدتر است.

پيش از اين درباره‌ی برخی موارد جدانويسی و همين‌طور نيم‌فاصله توضيحکی داده بودم. به‌هيچ‌وجه و هرگز «را» مفعولی را به هيچ کلمه‌ای نچسبانيد. از استثنايی چون «مرا» که بگذريم، حتا «تو را» را هم سرهم ننويسيد. با اين «را»ی بدبخت مثل يک کلمه‌ی مستقل برخورد کنيد. نه آن را بچسبانيد و نه آن را بدون فاصله [Space] تايپ کنيد. پس هم غلط است که تايپ کنيم «ترا» به‌جای «تو را»، هم غلط است که تايپ کنيم «منرا» به‌جای «من را» و هم غلط است که تايپ کنيم «خودرا» به‌جای «خود را».

حالا که حرف از چسباندن و نچسباندن است تکليف اين «به» بدبخت‌تر از «را» را هم روشن کنيم.در برخی موارد ترکيب «به» و کلمه‌ای ديگر به‌مرور تشکيل يک کلمه‌ي مستقل و غالبا به معنای صفت داده که در اين موارد می‌شود چشم‌پوشی کرد از چسباندنش؛ مانند «بساز» در جمله‌ی «جمشيد مرد بسازی‌ست.» اما محض رضای خدا در موارد ديگر چنين عمل شنيعی انجام ندهيد و بگذاريد «به» به حال خود باشد. فقط حواس‌تان باشد که در برخی کلمه‌ها که شک داريد «به» جزو کلمه شده يا نه، می‌توانيد از [نيم‌فاصله] استفاده کنيد؛ مانند «به‌طرز» که در ظاهر جداست ولی وقتی روی آن کليک می‌کنيد، باهم انتخاب می‌شوند. پس غلط است که تايپ کنيم «بروی» به‌جای «به‌روی».

۱- در کلمه‌ی «خاله‌ها»، «ها»ی جمع جدا نوشه شده درحالی که «ها»ی جمع بايد با نيم‌فاصله کنار کلمه بنشيند.
۲- از استفاده‌ی بی‌مورد از سه‌نقطه که بگذريم، روش استفاده از آن اما استانداردی دارد. بعد از کلمه‌ی «همدان»، به‌جای سه‌نقطه، چهار نقطه گذاشته شده. حتما می‌دانيد که وقتی پس از کلمه‌ای از سه‌نقطه استفاده می‌کنيد و بعد از آن فاصله می‌اندازيد، ماشين آن را به عنوان يک کلمه می‌شناسد. درضمن وقتی جمله‌ای را با سه‌نقطه تمام می‌کنيد، نيازی به استفاده از نقطه‌ی آخر [به‌عنوان نقطه‌ی چهارم] نيست.
۳- در همان مورد بالا، بعد از نقاط، بی‌هيچ‌فاصله‌ای جمله‌ی بعدی شروع شده. درحالی‌که همواره بعد از هر علامت نقطه‌گذاری بايد از «فاصله» استفاده کرد.
۴- کلمه‌ی «ديدوبازديد» که در مجموع يک واژه محسوب می‌شود، به‌خاطر فاصله‌های موجود تبديل به سه کلمه‌ی مستقل شده.
۵- در سطر دوم هم دوباره اشکال سه‌نقطه بعد از کلمه‌ی «بيمارستان» تکرار شده.
۶- بعد از سه‌نقطه‌ی مورد بالا، علامت تعجب بی‌هيچ دليل روشنی استفاده شده که کاربرد آن اصلا مشخص نيست.
۷- باز هم در ادامه‌ی اشکال بالا، پس از علامت تعجب، بدون هيچ‌ فاصله‌ای، کلمه‌ی بعدی نوشته شده.
۸- در سطر سوم، کلمه‌ی «امشب» به‌طرز وحشتناکی به کلمه‌ی «رو» يا همان «را» چسبيده. انصافا خود شما ناراحت نمی‌شويد از ديدن چينين منظره‌ای؟
۹- در همين سطر، فعل «می‌گذرونيم» به شکل سرهم نوشته شده، درحالی‌که «می» مضارع بايد با «نيم‌فاصله» از آن جدا شود.
۱۰- برای سومين‌بار، بعد از يک علامت نگارشی [علامت تعجب بعد از سه‌نقطه] «فاصله» ايجاد نشده.
۱۱- در ابتدای سطر چهارم سه کلمه‌ی «بابا»، «و»، «گفتم» پشت‌سرهم نوشته شده‌اند، بدون هيچ فاصله‌ای؛ درست برعکس «ديدوبازديد» که نابه‌جا ازهم جدا شده‌بودند.
۱۲- در همين سطر، دو کلمه‌ی «غذا» و «بلد» هم بدون فاصله به‌هم چسبيده‌اند. يکی نيست بگويد کلمه‌ی «غذابلد» يعنی چی؟
۱۳- در ادامه‌ی سطر چهار، داخل پرانتز، کلمه‌ی «به‌جز» به شکل «به جز» نوشته شده و از نيم‌فاصله استفاده نشده.
۱۴- اول سطر ششم که علامت سوال تک افتاده، اولا مگر جمله سوالی‌ست که با علامت سوال تمام شده؟ و دوم اين که چون موقع تايپ، بين علامت تعجب و علامت سوال از «فاصله» استفاده شده، علامت سوال ناخواسته افتاده پايين و چنين شکل مسخره‌ای پيدا کرده.
۱۵- در ادامه‌ی همين سطر، بين «می» و «گفت» به‌جای نيم‌فاصله، فاصله افتاده.
۱۶- بلافاصله بعد از همين «می‌گفت» از علامت دونقطه استفاده شده اما کلمه‌ی بعدش چسبيده به دونقطه که غلط است.
۱۷- آخر همين سطر ششم بازهم اشکال فاصله‌ی بعد از سه‌نقطه حضوری ننگين دارد.
۱۸- در سطر هفتم هم بعد از نقطه‌ی آخر، کلمه‌ی «امشب» بدون فاصله تايپ شده.
۱۹- کمی جلوتر هم دوباره همين اشکال درمورد علامت تعجب ديده می‌شود.
۲۰- اول سطر هشتم هم ايضا.
۲۱- در ادامه‌ی سطر هشتم، کلمه‌ی «غيرشهادت» که يک کلمه محسوب می‌شود، به‌شکل «غير شهادت» يعنی با فاصله از هم نوشته شده.
۲۲- دنباله‌ی آن هم باز «نمی» فعل «نمی‌کنه» جدا افتاده.
۲۳- و بلافاصله بعدش، اشکال تکراری عدم استفاده از فاصله بعد از نقطه.
۲۴- در سطر نهم هم می‌بينيد که بعد از سه‌نقطه فاصله‌ای وجود ندارد.
۲۵- ادامه‌ی جمله هم می‌رسد به کلمه‌ی «پشت‌بام‌ها» که دو اشکال آشکار دارد؛ يکی استفاده از فاصله به‌جای نيم‌فاصله بين «پشت» و «بام» و ديگری چسباندن «ها»ی جمع. درستش اين است: «پشت‌بام‌ها».
۲۶- الحمدلله يادداشت بالا با غلط هم تمام می‌شود؛ استفاده از علامت تعجب و بلافاصله پنج‌نقطه به‌جای سه‌نقطه و تازه همه‌ی اين‌ها به‌شکلی که اين همه علامت بی‌ريخت افتاده‌اند پايين. درحالی‌که اگر بعد از کلمه‌ی «است» بدون هيچ فاصله‌ای علامت نگارشی تايپ شود، تحت هيچ شرايطی از کلمه‌ جدا نمی‌شوند و اعصاب خواننده را به‌هم نمی‌ريزند.

کلمه‌ی «کتاب» را عينا از داخل گيومه copy کنيد و آن را در بخش «جستجو»ی همين گوگل paste کنيد، فرمان جستجو بدهيد و نتيجه را ببينيد. حالا همين کلمه را اين‌بار از داخل اين گيومه: «كتاب» copy و paste کنيد و دوباره فرمان جستجو بدهيد. حالا نتيجه را با نتيجه‌ی قبلی مقايسه کنيد. می‌بينيد که باهم فرق دارند. چرا؟

خيلی از ما بدون اين که بدانيم، از کاراکترهای زبان عربی در کامپيوتر به‌جای کاراکترهای زبان فارسی استفاده می‌کنيم. تا جايی که من می‌دانم، تعداد اين کاراکترها پنج تاست؛ دو حرف و سه عدد: «ک»، «ی»، «۴»، «۵» و «۶». تا پيش از ويندوز Me اين امکان براي ما وجود نداشت که از کاراکترهای اختصاصی فارسی به‌طور کامل استفاده کنيم، ولی از بعد از آن اين امکان وجود دارد که مهم‌ترين‌ و دردسرسازترينش همان «ی» است.

فرق اين چند کاراکتر ميان زبان عربی و فارسی چيست؟
:: حرف کاف در فارسی اين است: «ک»، ولی در عربی: «ك». البته هر دوی اين‌ها وقتی ميان کلمه‌ای می‌نشينند، شکل يکسانی پيدا می‌کنند؛ ولی اين به معنای اين نيست که هويت مستقل خود را از دست بدهند. بلکه «ک» فارسی هم‌چنان فارسی خواهد بود و «ك» عربی هم‌چنان عربی خواهد ماند. اما اگر در پايان کلمه‌ای قرار بگيرند، قيافه‌شان را خيلی راحت می‌شود از هم تشخيص داد.

:: حرف ی در فارسی اين است: «ی»، ولی در عربی: «ي». [دو نقطه را که زيرش می‌بينيد.] در واقع حرف «ی» در فارسی دوتاست؛ «ی» وسط و «ی» آخر. اگر دقت کرده باشيد، متوجه می‌شويد که در خيلی از وبلاگ‌ها و وب‌سايت‌ها از «ي» عربی به‌جای «ی» فارسی استفاده می‌کنند. برای همين بيش‌تر کلماتی که به «ی» ختم می‌شوند را با «ي» دونقطه‌دار می‌بينيد. از اين طرف، بعضی از آن‌ها هم که از ويندوزهايی مثل XP و 2000 استفاده می‌کنند، بدون توجه، همان «ی» فارسی آخر را در ميان کلمه می‌نشانند و چون خودشان آن را درست می‌بينند، فکر می‌کنند ديگران هم مشکلی ندارند. در حالی که آن‌ها که از ويندوزهای پايين‌تر استفاده می‌کنند، «ی» وسط را جداگانه و تقريبا به اين شکل می‌بينند: «ای‌ن». پس بايد حواس مان جمع باشد که به‌رغم ميل‌مان هم که شده، «ی» آخر را در فارسی يک حرف کاملا مستقل ار «ی» وسط بدانيم.

:: در سه عدد ۴ ـ‌ ۵ ـ ۶ هم اين اختلاط به‌وجود آمده و کم‌تر به آن دقت می‌کنيم. خيلی‌ها برای اين اعداد، از نمونه‌ی عربی‌‌اش استفاده می‌کنند که به اين شکل‌اند: ٤ ـ ٥ ـ ٦. اگر مقايسه کنيد، می‌بينيد که کاراکترهای فارسی اين سه عدد، با همتاهای عربی‌شان فرق می‌کند. در اين مورد خاص باز هم آن برنامه‌ی TrayLayout اين امکان را به شما می‌دهد که از کليدهای اعداد رديف بالای کيبوردتان برای تايپ اعداد فارسی استفاده کنيد.

خب که چی؟
اطلاع‌داشتن از وضعيت اين پنج کاراکتر و تفاوت‌شان با نمونه‌های عربی‌اش، به ما کمک می‌کند که هنگام «جستجو» در هر وبلاگ و يا سايتی، بهتر و درست‌‌تر به نتيجه برسيم. توجه داشته باشيد که کامپيتر با همه‌ی خوبی‌اش، نهايتا يک موجود زبان‌نفهم است که برای هر چيزی يک تعريفی دارد. نه ريخت و قيافه‌ی مشترک را تشخيص می‌دهد و نه حتا از دوتا نقطه‌ی ناقابل می‌گذرد. [من خودم در اين وبلاگ عامدانه تلاش می‌کنم اسم‌های خاصی را که مثلا به حرف «ی» ختم می‌شوند، به هر دو صورت ثبت کنم تا جستجوکننده دچار سردرگمی نشود.] از طرف ديگر دانستن اين تفاوت انگيزه‌ای می‌شود برای ما که با استفاده‌ی هميشگی از نمونه‌های فارسی اين کاراکترها، به مرور زمان کمک کنيم به يکدست شدن نگارش فارسی در وب که قطعا نتيجه‌های مهمی در پی خواهد داشت. البته توضيح در اين‌باره زياد است و منظور من بيش‌تر طرح موضوع بود و اين که دستِ‌کم شاخک‌های ذهن شما را نسبت به اين موضوع حساس کنم. اميدوارم خودتان موضوع را پی بگيريد و خصوصا اين که در ويندوزهای خودتان چه‌طور بايد اين کاراکترها را پيدا کنيد تا هم شما آسوده باشيد و هم خوانندگان وبلاگ و يا سايت شما.

دانلود تراي لي آوت

منبع: خوابگرد

نوشته شده توسط یونس بارز در ششم فروردین 1385 ساعت: 10 بعد از ظهر